تسلیح دیوار در مجاورت بازشو با استفاده از وال مش

از چالش برانگیزترین و حساس ترین کار هایی که در هر پروژه ساختمانی باید به آن پرداخته شود، اجرای دیوار های غیرسازه‌ای در نواحی بازشو مانند درها و پنجره‌ها است. چون این نقاط به دلیل عدم یکپارچگی ساختاری، در برابر نیرو های جانبی نظیر زلزله و وزش باد های شدید آسیب پذیری بیشتری داشته و به تمهیدات اجرایی دقیق و علمی، مانند مهار دیوار دارای بازشو با وال مش، نیاز دارند. با ما همراه باشید تا در این مقاله بطور کامل به این مطلب بپردازیم.

اهمیت بررسی آیین‌نامه های اجرایی مهار دیوار دارای بازشو با وال مش

هرچند فعالان صنعت ساختمان از جمله مهندسین، پیمانکاران و مدیران پروژه، همواره با جزئیات فنی وال پست که به منظور مهار دیوار ها غیر باربر طراحی شده‌اند آشنا هستند. اما برای نخستین بار در پیوست 6 استاندارد 2800، روشی نوین برای تسلیح دیوار های غیر باربر و غیرسازه‌ای، بویژه دیوار های دارای بازشو معرفی گردید. این روش‌ مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف نام دارد که امروزه بعنوان وال مش شناخته می‌شود. همچنین در آیین نامه تخصصی وال مش تحت عنوان دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی، به ضوابط مربوط به مهار دیوار های دارای بازشو پرداخته شده است. شایان ذکر است که ضوابط تسلیح دیوار های دارای بازشو با مش الیاف در نشریه 714 نیز موجود است.

پراکندگی در ضوابط آیین نامه های مختلف اجرایی روش نوین مهار دیوار باعث سردرگمی مدیران پروژه و سرپرستان کارگاه ها می‌شود. از این رو تصمیم گرفتیم در این مطلب، راهنمایی جامع برای الزامات فنی آیین نامه در دیوار های دارای بازشو بیان نماییم و نکات مربوط به اجرای این روش را با دقت مورد بررسی قرار دهیم. ما در این مقاله به شما نشان خواهیم داد که چگونه با اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف بطور کاملاً مهندسی و مطابق با ضوابط آیین نامه، می‌توانید فرایند پیچیده نصب وادار را کنار بازشو ها به طور کامل حذف کنید.

هدف ما ارائه یک راهکار عملی است که منجر به افزایش چشمگیر سرعت، کیفیت و ایمنی در پروژه های شما خواهد شد. در نهایت می‌توان انتظار داشت که با بهره گیری از تکنیک های جدید، نه تنها مشکلات موجود در مهار دیوار های دارای بازشو کاهش یابد، بلکه سطح ایمنی و عملکرد کلی ساختمان نیز بهبود پیدا کند.

ضابطه حذف وادار فولادی و بتنی از اطراف بازشو در روش نوین مهار دیوار

در آیین نامه هایی که در ادامه به توضیح آنها خواهیم پرداخت، روش اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف برای حذف وادار فولادی و بتنی در اطراف بازشو‌ ها و به منظور افزایش ایمنی و کاهش وزن سازه معرفی شده است.

اجرای وادار بازشو بالای 2.5 متر و زیر 2.5 متر طبق بخش 12-3-9 نشریه 714

طبق بخش 12-3-9 نشریه 714، در مواقعی که دیوارها دارای درب یا پنجره هستند، رعایت جزئیات مربوط به نعل درگاه و نصب مناسب این عناصر از اهمیت بالایی برخوردار است. مطابق با آیین نامه مطرح شده در مواردی که ابعاد بازشو از 2.5 متر تجاوز می‌کند، استفاده از وادار و نعل درگاه در کنار این بازشوها همان طور که در در شکل (12-24) به وضوح نشان داده شده، الزامی خواهد بود.

اما برای بازشو هایی که ابعاد آنها کوچک‌تر از 2.5 متر است، نیازی به قرار دادن وادار در کنار بازشو، نخواهد بود، اما به شرطی که از چارچوب های فلزی با قابلیت تحمل بار های وارده استفاده شود و المان های مسلح کننده دیوار به قاب متصل گردند. البته باید توجه نمایید که این اتصال می‌تواند بهصورت جوشکاری انجام شود.

اما اگر چنین شرایط فراهم نباشد، طراحی و اجرای وادار برای این دهانه‌ها الزامی است. در این حالت هم می‌توان در کنار بازشو، به‌جای استفاده از وادار، از مش الیاف به همراه پلاستر سیمانی در بیرون و اندود گچی در داخل ساختمان استفاده کرد. البته طبق ضوابط اجرایی مهار نوین دیوار دارای بازشو، در صورتی که قاب پنجره نیز نصب گردد، دیگر نیازی به اجرای نعل درگاه نخواهد بود و می‌توان دیوار را در بالا و پایین بازشو، با مش الیاف مسلح کرد.

چالش اجرای وادار فلزی و بتنی

روش سنتی وال پست، علیرغم شناخته شدن، در محل بازشوها دارای چالش های اجرایی مختلفی است که از مهم ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نیاز به تهیه و حمل مصالح فولادی
• کاهش شدید سرعت اجرا
• تداخل اکیپ های کاری در فرایند دیوارچینی
• نیاز به نیروی کار متخصص
• پیچیدگی اتصالات
• افزایش هزینه های مستقیم و غیرمستقیم پروژه
• ایجاد پل حرارتی

لازم به ذکر است که بسیاری از مهندسان فعال در صنعت ساختمان، آیین نامه های موجود مانند پیوست 6 استاندارد 2800 را برای استفاده از روش سنتی مهار دیوار و میلگرد بستر می‌شناسند. اما جالب است بدانید که خود این آیین نامه ها مثل بخش پ6-1-4-2-11 در پیوست 6 استاندارد 2800 یا بخش 3-2 نشریه وال مش، به صراحت راهکار های جایگزین والپست را معرفی و تأیید کرده‌اند. بر اساس این ضوابط، امکان حذف وادار از اطراف بازشو ها و همچنین حذف وادار های میانی در دیوار های طویل وجود دارد.

بند آیین نامه حذف وادار بتنی و فلزی

برای بررسی این موضوع می‌توان به ضوابط موجود در بخش 3-2 آیین نامه تخصصی که به مسلح کردن دیوارها با شبکه الیاف اختصاص دارد مراجعه نمود. همچنین در بخش 12-3-9 نشریه 714 نیز به بررسی جزئیات مرتبط با مهار دیوار دارای بازشو به شیوه مدرن پرداخته شده است. بر همین اساس داریم:

در فرآیند مهار لرزه‌ای دیوارها، به کارگیری شبکه الیاف در راستای قائم و بطور یک طرفه بوده و دیگر نیازی به استفاده از وادار های قائم و افقی نیست.

نکات عمومی تسلیح دیوار دارای بازشو با والمش

در اجرای دیوار های دارای بازشو به روش نوین مهار دیوار، رعایت جزئیات کلی همچون تراکم و مشخصات مش الیاف، طراحی و محاسبه والمش بر اساس جنس و مقاومت کششی الیاف از اهمیت بالایی برخوردار است. لازم به ذکر است که اجرای این سیستم شامل مراحل متعددی است که باید به دقت دنبال شوند. در مرحله اول دیوارچینی باید به شکلی انجام شود که هیچ گونه وقفه‌ای در فرآیند کار به وجود نیاید.

در مرحله بعد لازم است لایه ای از پلاستر وال مش در محل موردنظر، برای نصب نوارها اجرا ‌گردد و پس از آن باید شبکه الیاف در لبه های دیوار و در نزدیکی بازشو ها و به شکل متقارن در دو طرف دیوار قرار گیرند.

در نهایت باید یک لایه پلاستر دیگر بر روی توری اجرا شود و توری فایبرگلاس به طور کامل در ملات ریز دانه مدفون گردد. پس از طی این مراحل هم نوبت به نصب نبشی وال مش به عنوان تکیه گاه فوقانی دیوار می‌رسد. برای تثبیت الیاف روی بلوک، در حین اجرا نیز می‌توان از میخ استفاده کرد؛ اما در پایان کار باید برای تثبیت نهایی و مؤثر الیاف، از پلاستر استفاده شود.

نکات کلیدی مهار وجه داخلی دیوار دارای بازشو به روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف

برای اجرای صحیح مش الیاف در دیوار های دارای بازشو در وجه داخلی باید به نکات زیر توجه ویژه‌ای شود. لازم به ذکر است که تمامی نکات بیان شده طبق آیین نامه‌ ها، قابل اجرا هستند. جزئیات مربوط به اجرای مش فایبرگلاس بر روی سطوح داخلی دیوار در کنار بازشوها هم به وضوح در شکل های 3-5 آیین نامه تخصصی ارائه شده است.

1. استفاده از مش الیاف به جای وادار طبق بخش های 3-4 نشریه وال مش و 12-3-9 نشریه 714:

در طراحی و اجرای دیوار های دارای بازشو، به منظور افزایش مقاومت و استحکام، می‌توان بجای وادار از مش الیاف استفاده کرد.

2. نوع مش الیاف طبق بخش 3-4 نشریه وال مش:

مش الیاف مورد استفاده در قسمت داخلی دیوار باید از نوع توری فایبرگلاس معمولی باشد. برای پوشش این توری هم باید ملات ریز دانه وال مش از نوع پلاستر گچی انتخاب شود.

3. فاصله مش فایبرگلاس در دیوار داخلی طبق شکل 3-5 نشریه والمش:

در صورتی که اجرای سیستم نوین مربوط به دیوار داخلی باشد، لازم است که فاصله بین مش الیاف شیشه حداکثر 70 سانتی متر باشد.

4. پوشش سطح دیوار طبق بخش 1-3-2 نشریه وال مش:

عرض توری در این سیستم، باید به گونه‌ای تنظیم شود که حداقل 30 درصد از سطح دیوار را پوشش دهد.

5. فاصله مش الیاف در دیوار پیرامونی طبق شکل 3-4 نشریه والمش:

اگر وجه داخلی دیوار پیرامونی باشد، فاصله بین توری های فایبرگلاس باید حداکثر 50 سانتی متر باشد.

6. عرض توری در دیوار پیرامونی طبق بخش 1-3-2 نشریه وال مش:

در این حالت، عرض توری باید به گونه‌ای طراحی شود که حداقل 50 درصد از سطح دیوار را پوشش دهد.

7. در نهایت باید به این مسئله اشاره کنیم که جزئیات مربوط به اجرای نبشی در این نوع دیوارها نیز مشابه جزئیات اجرای نبشی در دیوارهای داخلی خواهد بود.

جزئیات مهار وجه خارجی دیوار دارای بازشو به روش وال‌مش

جزئیات مربوط به اجرای مش فایبرگلاس بر روی سطوح خارجی دیوار در کنار بازشو ها هم به وضوح در شکل های 3-4 دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه مرکز تحقیقات ساختمان ارائه شده است.

برای اجرای صحیح سیستم نوین مهار دیوار دارای بازشو در وجه خارجی لازم است که به نکات فنی و تخصصی زیر توجه ویژه ای نمود:

• به جای استفاده از وادار، می‌توان از مش فایبرگلاس در کنار بازشو ها استفاده کرد. این موضوع در بخش 3-4 نشریه والمش و همچنین در بخش 12-3-9 نشریه 714 به تفصیل توضیح داده شده است.
• طبق بخش 3-4 نشریه وال مش، مش الیاف مورد استفاده در وجه خارجی دیوار های پیرامونی باید از نوع مش مقاوم به قلیا انتخاب شود. این انتخاب به دلیل استفاده از ملات ریز دانه سیمانی، ضروری است.
• فاصله میان مش الیاف شیشه نباید بیشتر از 50 سانتی متر باشد. این نکته هم در شکل 3-4 نشریه والمش به وضوح نشان داده شده است.
• باتوجه به شکل 3-4 دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه، عرض توری فایبرگلاس نیز باید حداقل 50 سانتی متر باشد تا بتواند عملکرد مناسبی داشته باشد.
• مش الیاف نیز باید به گونه‌ای طراحی شود که حداقل 50 درصد از سطح دیوار را پوشش دهد. به این موضوع هم در بخش 1-3-2 نشریه والمش، اشاره شده است.
• در ضمن جزئیات اجرای نبشی در این نوع دیوارها نیز مشابه با جزئیات اجرای نبشی در دیوار های پیرامونی خواهد بود و لازم است که با دقت انجام شود تا استحکام و پایداری دیوار حفظ گردد.

مسلح کردن بالا و پایین بازشو با مش الیاف و حذف نعل درگاه

طبق بخش 3-4 نشریه والمش برای اجرای سیستم مهار دیوار دارای بازشو ، در شرایطی که دیوارها به درب یا پنجره مجهز هستند، اجرای نعل درگاه و نصب پنجره باید با دقت و مطابق با جزئیات متداول صورت گیرد.

در صورتی که قاب پنجره‌ای فولادی با مقطع مناسبی که بار های ثقلی را تحمل می‌کند نصب شود، می‌توان با حذف نعل درگاه پروژه را اجرا کرد. در این حالت با مسلح کردن بالا و پایین بازشو با مش الیاف می‌توان استحکام مورد نیاز را ایجاد کرد.

راهکار های متفاوت مهار دیوار دارای بازشو در ساختمان

مسأله مهار لرزه‌ای دیوار در نواحی اطراف بازشوها، یکی از چالش های اساسی در زمینه ساختمان سازی است. از اینرو در جدول زیر، به بررسی و مقایسه دقیق راه حل سنتی که شامل الزام به اجرای وادار است، با راه حل نوین مبتنی بر استفاده از شبکه الیاف خواهیم پرداخت. این مقایسه می‌تواند به مدیران پروژه کمک کند تا با توجه به شرایط خاص پروژه و سه عامل اساسی سرعت اجرا، هزینه های مرتبط و کیفیت نهایی کار، بهترین گزینه را برای دستیابی به مطلوب ترین نتیجه انتخاب کنند.

مشاوره مهار دیوار دارای بازشو به روش نوین

روش سنتی وال پست، اگرچه به عنوان یک راه حل شناخته شده در آیین نامه ها مطرح است، اما با چالش های اجرایی و هزینه های فراوانی همراه است. چرا که الزام به استفاده از وادار های فولادی، فرایند دیوارچینی را مختل کرده و باعث افزایش زمان اجرای پروژه می‌شود. در ضمن به نیروی کار متخصص و گران قیمت نیاز دارد. در مقابل اجرای سیستم نوین شبکه الیاف راه حلی کارآمد است که بسیاری از این مشکلات را ندارد. این روش به مدیران پروژه و سرپرستان کارگاه این امکان را می‌دهد که با حذف وادار از اطراف بازشوها، پروژه های خود را سریع‌تر و با هزینه های کمتر به پایان برسانند.

برای رفع ابهامات ممکن در این زمینه و دریافت مشاوره تخصصی یا سفارش خرید انواع متریال مورد نیاز در اجرای این سیستم می‌توانید با کارشناسان شرکت وال مش ایران تماس بگیرید.